พยานพินัยกรรมและข้อผิดพลาดที่ทำให้พินัยกรรมเป็นโมฆะ
ใครเป็นพยานพินัยกรรมไม่ได้ตามมาตรา 1670 และข้อห้ามตามมาตรา 1653 พร้อมตารางข้อผิดพลาดที่พบบ่อยและผลที่ตามมา
พินัยกรรมที่เขียนเจตนาไว้อย่างดี อาจกลายเป็นโมฆะได้เพียงเพราะเลือกพยานผิดคนหรือทำผิดขั้นตอนเล็ก ๆ การเข้าใจข้อกำหนดเรื่องพยานและข้อห้ามตามกฎหมาย จึงสำคัญไม่แพ้เนื้อหาของพินัยกรรมเอง บทความนี้สรุปสิ่งที่ต้องระวัง
พยานพินัยกรรมต้องทำหน้าที่อย่างไร
พินัยกรรมแบบธรรมดาต้องมีพยานอย่างน้อย 2 คนลงลายมือชื่อรับรองในขณะที่ผู้ทำพินัยกรรมลงลายมือชื่อ พยานจึงต้องอยู่ร่วมในขณะนั้นจริง ไม่ใช่มาลงลายมือชื่อภายหลัง บทบาทของพยานคือยืนยันว่าผู้ทำพินัยกรรมได้ลงลายมือชื่อต่อหน้าตนจริง
ใครเป็นพยานพินัยกรรมไม่ได้
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1670 บุคคลต่อไปนี้เป็นพยานในการทำพินัยกรรมไม่ได้
- ผู้ซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะ
- บุคคลวิกลจริต หรือบุคคลซึ่งศาลสั่งให้เป็นผู้เสมือนไร้ความสามารถ
- บุคคลที่หูหนวก เป็นใบ้ หรือตาบอดทั้งสองข้าง
หากใช้บุคคลเหล่านี้เป็นพยาน อาจทำให้พินัยกรรมไม่สมบูรณ์ตามแบบ
ข้อห้ามสำคัญ: ผู้เขียนหรือพยานเป็นผู้รับทรัพย์ไม่ได้
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1653 ผู้เขียนพินัยกรรมหรือพยานในพินัยกรรมจะเป็นผู้รับทรัพย์ตามพินัยกรรมนั้นไม่ได้ และข้อห้ามนี้รวมถึงคู่สมรสของผู้เขียนหรือพยานด้วย หากฝ่าฝืน ข้อกำหนดที่ยกทรัพย์ให้บุคคลนั้นจะตกเป็นโมฆะ ดังนั้นจึงไม่ควรให้ผู้ที่จะได้รับมรดกหรือคู่สมรสของเขามาเป็นพยานหรือผู้เขียนพินัยกรรม
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยและผลที่ตามมา
| ข้อผิดพลาด | ผลที่อาจตามมา |
|---|---|
| ไม่ลงวัน เดือน ปี | พินัยกรรมไม่ครบองค์ประกอบตามแบบ อาจเป็นโมฆะ |
| พยานไม่ครบ 2 คน หรือไม่ได้อยู่ขณะลงชื่อ | ผิดแบบ ทำให้พินัยกรรมไม่สมบูรณ์ |
| ใช้ผู้รับมรดกหรือคู่สมรสเป็นพยาน | ข้อกำหนดที่ยกทรัพย์ให้บุคคลนั้นตกเป็นโมฆะ |
| ใช้บุคคลต้องห้ามตามมาตรา 1670 เป็นพยาน | พินัยกรรมอาจไม่สมบูรณ์ตามแบบ |
| พิมพ์ด้วยคอมพิวเตอร์แต่อ้างเป็นแบบเขียนเองทั้งฉบับ | ไม่เป็นไปตามแบบเขียนเอง อาจเป็นโมฆะ |
คำเตือน: ข้อผิดพลาดที่ทำให้สูญเสียมากที่สุดมักเกิดจากการให้ผู้รับมรดกหรือคู่สมรสมาเป็นพยาน ควรเลือกพยานที่ไม่มีส่วนได้เสียในพินัยกรรมเสมอ
สรุป
พยานพินัยกรรมและการทำให้ถูกแบบมีผลโดยตรงต่อความสมบูรณ์ของพินัยกรรม ควรเลือกพยานที่ไม่ต้องห้ามตามกฎหมาย ไม่มีส่วนได้เสีย ลงวันเดือนปีให้ครบ และหลีกเลี่ยงข้อผิดพลาดที่พบบ่อย เพื่อให้เจตนาของคุณมีผลจริง หากต้องการให้ตรวจทานพินัยกรรมและการเลือกพยานให้รัดกุม ทีมทนายของทรัพย์กฤษดาทนายความ จังหวัดปทุมธานี ยินดีให้คำปรึกษา ทั้งนี้ผลในแต่ละกรณีย่อมขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงเป็นสำคัญ
คำถามที่พบบ่อย
พินัยกรรมแบบธรรมดาต้องมีพยานกี่คน?
ต้องมีพยานอย่างน้อย 2 คนลงลายมือชื่อรับรองในขณะที่ผู้ทำพินัยกรรมลงลายมือชื่อ
ผู้รับมรดกเป็นพยานในพินัยกรรมได้ไหม?
ไม่ควร เพราะตามมาตรา 1653 ผู้เขียนหรือพยานจะเป็นผู้รับทรัพย์ตามพินัยกรรมนั้นไม่ได้ ข้อกำหนดที่ยกทรัพย์ให้บุคคลนั้นจะตกเป็นโมฆะ
ใครเป็นพยานพินัยกรรมไม่ได้?
ผู้ที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ บุคคลวิกลจริตหรือผู้ที่ศาลสั่งให้เป็นผู้เสมือนไร้ความสามารถ และผู้ที่หูหนวก เป็นใบ้ หรือตาบอดทั้งสองข้าง
