ทายาทโดยธรรม 6 ลำดับ และส่วนแบ่งมรดก (เข้าใจง่าย)

หากเจ้ามรดก ไม่ได้ทำพินัยกรรม ทรัพย์จะตกแก่ “ทายาทโดยธรรม” ตามลำดับและส่วนแบ่งที่กฎหมายกำหนด บทความนี้สรุปให้เข้าใจง่าย

ทายาทโดยธรรม 6 ลำดับ

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1629 เรียงลำดับดังนี้

1. ผู้สืบสันดาน (บุตร หลาน เหลน)
2. บิดามารดา
3. พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน
4. พี่น้องร่วมบิดา หรือร่วมมารดาเดียวกัน
5. ปู่ ย่า ตา ยาย
6. ลุง ป้า น้า อา

หลักสำคัญ: ทายาทลำดับต้นที่ยังมีชีวิต ตัด ทายาทลำดับถัดไปไม่ให้ได้รับ — ยกเว้น บิดามารดา (ลำดับ 2) ที่ได้รับร่วมกับผู้สืบสันดาน (ลำดับ 1)

สิทธิของคู่สมรส

คู่สมรสที่ชอบด้วยกฎหมายเป็น ทายาทโดยธรรมเสมอ ส่วนแบ่งขึ้นอยู่กับว่ามีทายาทลำดับใดร่วม เช่น

มีทายาทร่วม	ส่วนของคู่สมรส (โดยสรุป)
มีผู้สืบสันดาน	ได้ส่วนแบ่งเสมือนทายาทคนหนึ่ง
ไม่มีผู้สืบสันดาน แต่มีบิดามารดา/พี่น้องร่วมบิดามารดา	ได้ประมาณกึ่งหนึ่ง
มีเฉพาะญาติลำดับห่าง	ได้สัดส่วนมากขึ้นตามที่กฎหมายกำหนด

ก่อนแบ่งมรดก ต้องแยก “สินสมรส” ส่วนของคู่สมรสออกก่อน แล้วจึงนำส่วนของผู้ตายมาเป็นมรดก

กรณีพิเศษที่พบบ่อย

• บุตรนอกสมรส — มีสิทธิหากบิดารับรองแล้ว (โดยพฤติการณ์ จดทะเบียน หรือคำพิพากษา)
• บุตรบุญธรรม — มีสิทธิรับมรดกของผู้รับบุตรบุญธรรม
• การรับมรดกแทนที่ — หากทายาทเสียชีวิตก่อน ผู้สืบสันดานของเขาอาจรับมรดกแทนที่ได้

สรุป

การรู้ว่าใครเป็นทายาทและได้ส่วนแบ่งเท่าใด เป็นจุดเริ่มต้นของการแบ่งมรดกที่เป็นธรรม กรณีที่ซับซ้อน (บุตรนอกสมรส การรับมรดกแทนที่ หลายครอบครัว) ควรปรึกษาทนายเพื่อคำนวณสิทธิให้ถูกต้องและป้องกันข้อพิพาท

← กลับไปหน้าบทความ