ทายาทถูกกำจัดมิให้รับมรดก เพราะเหตุประพฤติ

นอกจากเจ้ามรดกจะตัดทายาทได้ตามเจตนาแล้ว กฎหมายยังกำหนดให้ทายาทบางคนอาจถูก “กำจัด” มิให้รับมรดกโดยผลของกฎหมายเอง เมื่อมีพฤติการณ์ร้ายแรงบางประการ บทความนี้อธิบายเหตุที่ทำให้ถูกกำจัด ผลต่อผู้สืบสันดาน และความแตกต่างจากการตัดและการสละ

เหตุที่ทำให้ถูกกำจัด

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1606 ทายาทอาจถูกกำจัดมิให้รับมรดกเมื่อมีเหตุ เช่น

• เจตนาและกระทำการให้เจ้ามรดก หรือผู้มีสิทธิรับมรดกก่อนตน ถึงแก่ความตายโดยมิชอบด้วยกฎหมาย หรือพยายามเช่นนั้น
• ฟ้องเจ้ามรดกว่ากระทำความผิดโทษถึงประหารชีวิต โดยที่ตนรู้ว่าเป็นความเท็จ
• รู้ว่าเจ้ามรดกถูกฆ่าโดยมิชอบ แต่ไม่นำความไปร้องเรียนเพื่อให้ดำเนินคดี
• ปลอม ทำลาย ปิดบัง หรือฉ้อฉลเกี่ยวกับพินัยกรรม

เหตุที่ทำให้ถูกกำจัด	ลักษณะ
ทำให้เจ้ามรดก/ผู้มีสิทธิก่อนตนตายโดยมิชอบ	เจตนา รวมถึงการพยายาม
ฟ้องเจ้ามรดกเป็นเท็จในความผิดโทษประหารชีวิต	รู้อยู่ว่าเป็นเท็จ
ไม่ร้องเรียนเมื่อรู้ว่าเจ้ามรดกถูกฆ่า	ละเว้นทั้งที่รู้
ปลอม ทำลาย ปิดบัง ฉ้อฉลพินัยกรรม	กระทำต่อพินัยกรรม

ผู้สืบสันดานรับมรดกแทนที่ได้

แม้ทายาทคนหนึ่งจะถูกกำจัด แต่ผู้สืบสันดานของผู้ถูกกำจัดยังเข้ารับมรดกแทนที่ได้ตามมาตรา 1639 ประกอบมาตรา 1642 จุดนี้แตกต่างจากการถูกตัดทายาทอย่างชัดเจน เพราะการกำจัดเป็นโทษเฉพาะตัวของผู้ประพฤติผิด ไม่ลามไปถึงลูกหลานของเขา

ข้อแนะนำ: หากมีข้อสงสัยว่าทายาทคนใดควรถูกกำจัดหรือไม่ ควรรวบรวมพยานหลักฐานเกี่ยวกับพฤติการณ์ให้ชัดเจน เพราะการกำจัดเป็นเรื่องที่มักมีข้อโต้แย้งสูง

เจ้ามรดกถอนการกำจัดได้หรือไม่

ในบางเหตุ เจ้ามรดกอาจถอนการกำจัด หรือ “ให้อภัย” ได้โดยทำเป็นหนังสือ ซึ่งทำให้ทายาทที่เคยมีเหตุถูกกำจัดกลับมามีสิทธิรับมรดกได้อีก ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับลักษณะของเหตุและรูปแบบการให้อภัยที่ถูกต้องตามกฎหมาย

ต่างจากการตัดและการสละอย่างไร

การกำจัดเป็นผลของกฎหมายจากความประพฤติของทายาท ส่วนการตัดเกิดจากเจตนาของเจ้ามรดกที่แสดงในพินัยกรรมหรือหนังสือต่อเจ้าหน้าที่ และการสละเกิดจากเจตนาของทายาทเองที่ไม่ขอรับมรดก ทั้งสามกรณีมีต้นเหตุและผลต่อผู้สืบสันดานที่แตกต่างกัน

สรุป

การถูกกำจัดมิให้รับมรดกตามมาตรา 1606 เป็นเรื่องที่อาศัยข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานเป็นสำคัญ และมีผลเฉพาะตัวโดยไม่กระทบสิทธิรับแทนที่ของผู้สืบสันดาน ผลในแต่ละกรณีขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงเฉพาะราย หากท่านเผชิญข้อพิพาทลักษณะนี้ ทีมทนายของทรัพย์กฤษดาทนายความ ปทุมธานี ยินดีให้คำปรึกษาเพื่อประเมินแนวทางที่เหมาะสม

← กลับไปหน้าบทความ