บุตรบุญธรรมกับสิทธิในมรดก: รับจากใครได้บ้าง
อธิบายสิทธิรับมรดกของบุตรบุญธรรมที่จดทะเบียนถูกต้อง ทั้งจากผู้รับบุตรบุญธรรมและบิดามารดาโดยกำเนิด พร้อมตารางเปรียบเทียบ
หลายครอบครัวที่รับเด็กมาเลี้ยงดูมักสงสัยว่าบุตรบุญธรรมมีสิทธิรับมรดกหรือไม่ และรับได้จากใครบ้าง คำตอบขึ้นอยู่กับว่ามีการจดทะเบียนรับบุตรบุญธรรมถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่ บทความนี้อธิบายสิทธิของบุตรบุญธรรมอย่างเป็นระบบ
บุตรบุญธรรมเป็นผู้สืบสันดานหรือไม่
บุตรบุญธรรมที่มีการจดทะเบียนรับบุตรบุญธรรมถูกต้องตามกฎหมายถือเป็นผู้สืบสันดานของผู้รับบุตรบุญธรรม ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1627 จึงมีสิทธิรับมรดกของผู้รับบุตรบุญธรรมเช่นเดียวกับบุตรโดยกำเนิดทุกประการ
จุดที่ต้องเน้นย้ำคือต้องเป็นการ “จดทะเบียน” รับบุตรบุญธรรมเท่านั้น การเลี้ยงดูเด็กไว้เฉย ๆ โดยไม่จดทะเบียน แม้จะเลี้ยงดูมานานเพียงใด ก็ไม่ก่อให้เกิดสิทธิรับมรดกในฐานะบุตรบุญธรรม
ข้อควรระวัง ครอบครัวจำนวนมากเข้าใจผิดว่าการเลี้ยงดูเด็กเสมือนลูกทำให้เด็กมีสิทธิรับมรดกโดยอัตโนมัติ ความจริงต้องดำเนินการจดทะเบียนให้ถูกต้องเสียก่อน
บุตรบุญธรรมยังรับมรดกจากพ่อแม่โดยกำเนิดได้หรือไม่
ข้อสำคัญที่หลายคนไม่ทราบคือ การเป็นบุตรบุญธรรมไม่ได้ทำให้ขาดจากการเป็นทายาทของบิดามารดาโดยกำเนิด บุตรบุญธรรมจึงยังคงมีสิทธิรับมรดกจากบิดามารดาโดยกำเนิดของตนได้ด้วย พูดง่าย ๆ คือมีสิทธิรับมรดกจากสองฝ่าย ทั้งจากผู้รับบุตรบุญธรรมและจากบิดามารดาที่ให้กำเนิด
ผู้รับบุตรบุญธรรมรับมรดกของบุตรบุญธรรมได้หรือไม่
ในทางกลับกัน สิทธิไม่ได้เป็นไปทั้งสองทาง ผู้รับบุตรบุญธรรมไม่มีสิทธิรับมรดกของบุตรบุญธรรมในฐานะทายาทโดยธรรม กล่าวคือ หากบุตรบุญธรรมเสียชีวิตก่อน ผู้รับบุตรบุญธรรมจะไม่ได้รับมรดกของบุตรบุญธรรมในฐานะทายาท
ตารางเปรียบเทียบสิทธิ
| ความสัมพันธ์ | รับมรดกได้หรือไม่ |
|---|---|
| บุตรบุญธรรม รับจาก ผู้รับบุตรบุญธรรม | ได้ (เสมือนบุตรโดยกำเนิด) |
| บุตรบุญธรรม รับจาก บิดามารดาโดยกำเนิด | ได้ (ไม่ขาดจากกัน) |
| ผู้รับบุตรบุญธรรม รับจาก บุตรบุญธรรม | ไม่ได้ (ในฐานะทายาทโดยธรรม) |
จะเห็นได้ว่าบุตรบุญธรรมอยู่ในฐานะได้เปรียบเรื่องการรับมรดก เพราะรับได้จากทั้งสองฝ่าย ขณะที่ผู้รับบุตรบุญธรรมไม่ได้สิทธิย้อนกลับ
สรุป
บุตรบุญธรรมที่จดทะเบียนถูกต้องมีสิทธิรับมรดกทั้งจากผู้รับบุตรบุญธรรมและจากบิดามารดาโดยกำเนิด แต่ผู้รับบุตรบุญธรรมไม่ได้สิทธิย้อนกลับในฐานะทายาทโดยธรรม การตรวจสอบว่าได้จดทะเบียนถูกต้องหรือไม่จึงเป็นเรื่องสำคัญ หากท่านมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสิทธิของบุตรบุญธรรมในกองมรดก สามารถปรึกษาทีมทนายของ ทรัพย์กฤษดาทนายความ จังหวัดปทุมธานี เพื่อรับคำแนะนำตามข้อเท็จจริงเฉพาะกรณีของท่าน
คำถามที่พบบ่อย
บุตรบุญธรรมรับมรดกของพ่อแม่บุญธรรมได้เท่าบุตรโดยกำเนิดไหม?
ได้ หากเป็นการจดทะเบียนรับบุตรบุญธรรมถูกต้องตามกฎหมาย จะถือเป็นผู้สืบสันดานและรับมรดกได้เหมือนบุตรโดยกำเนิด
บุตรบุญธรรมยังรับมรดกของพ่อแม่โดยกำเนิดได้อยู่หรือไม่?
ได้ การเป็นบุตรบุญธรรมไม่ทำให้ขาดจากการเป็นทายาทของบิดามารดาโดยกำเนิด จึงรับมรดกจากทั้งสองฝ่ายได้
พ่อแม่บุญธรรมรับมรดกของบุตรบุญธรรมได้ไหม?
ผู้รับบุตรบุญธรรมไม่มีสิทธิรับมรดกของบุตรบุญธรรมในฐานะทายาทโดยธรรม
